در بسیاری از اتحادیه‌های صنفی کشور، کمیسیون بازرسی به‌صورت غیررسمی در انحصار رئیس اتحادیه و گروهی محدود از هم‌تیمی‌ها یا هم‌ائتلافی‌های ایشان قرار گرفته است. سایر اعضای هیئت مدیره، عملاً از حضور در فرآیندهای بازرسی (به‌ویژه بازرسی پسینی) محروم شده و گاه حتی حق امضای گزارش‌ها را ندارند. این یادداشت به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا اعضای هیئت مدیره اتحادیه، حق و اختیار قانونی برای بازرسی نظارتی و پسینی از واحدهای صنفی خود دارند یا خیر؟مقدمهبا سلام و احترام؛ارجاع به نامه شماره ۷۹۱۷۹۰۴ مورخ ۱۴۰۵/۰۳/۱۷ اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان تهران، بار دیگر ضرورت شفاف‌سازی درباره حدود اختیارات اعضای هیئت مدیره در نظارت پسینی را آشکار می‌کند.
متأسفانه آنچه امروز در اغلب اتحادیه‌ها مشاهده می‌شود، انحصار اطلاعات و تصمیم در کمیسیون بازرسی توسط برخی رئسا و افراد نزدیک به اوست. جالب آن‌که این رفتار نه به دلیل دریافت حقوق یا مزایای قابل توجه (که در بازرسی ناچیز است)، بلکه به دلیل کنترل بر فرآیند صدور و نظارت بر پروانه‌های کسب مخفی کردن تخلفات دوستان و هم تیمی ها و برای مهندسی انتخابات دور بعد اتحادیه ها شکل گرفته است.
تجربه تلخ پس از دسترسی دبیرخانه هیأت عالی نظارت
پس از آنکه دبیرخانه هیأت عالی نظارت به تمام اعضا هیئت مدیرها ها دسترسی به پنل مدیریتی سامانه «ایرانیان اصناف» داد، فجایع عجیبی در صورت‌جلسات و پروانه‌های صادره کشف شد. از جمله:
· صدور پروانه کسب با برگه سفید (فاقد هرگونه استعلام)

· صدور پروانه بدون مدارک کاربری اداری و تجاری

· عدم رعایت الزامات فنی برای صنوف تخصصی
این موارد به روشنی نشان داد که چرا برخی از رؤسای اتحادیه‌ها هیچگاه تمایل نداشتند بازرسی و کمیسیون بازرسی در اختیار سایر اعضای هیئت مدیره قرار گیرد. زیرا با حضور ناظران مستقل، تخلفات در همان مراحل اولیه متوقف می‌شد.

پرسش تخصصی از دبیرخانه هیأت عالی نظارت
امروز اعضای محترم هیئت مدیره بسیاری از اتحادیه‌ها، خواستار شفاف‌سازی صریح درباره سؤال زیر هستند:آیا اعضای هیئت مدیره هر اتحادیه صنفی، حق و اختیار قانونی برای انجام بازرسی پسینی و نظارتی از واحدهای صنفی تحت پوشش خود را دارند یا خیر؟
۱٫ آیا می‌توان عضوی از هیئت مدیره داشت که نه در هیچ کمیسیونی عضو باشد و نه حق امضایی داشته باشد؟۲٫ آیا چنین وضعیتی با اصل پاسخگویی منتخبان پس از چهار سال منافات ندارد؟۳٫ آیا منع عملی یک عضو هیئت مدیره از حضور در بازرسی، مصداق «ترک فعل نظارتی» محسوب نمی‌شود؟
درخواست نهایی: ابلاغیه شفاف به تمام اتحادیه‌هابا توجه به موارد فوق، از دبیرخانه محترم هیأت عالی نظارت اصناف کشور رسماً درخواست می‌شود:
ابلاغیه‌ای جامع و شفاف به تمام اتحادیه‌های صنفی کشور ابلاغ شود که در آن به روشنی اعلام گردد:· آیا اعضای هیئت مدیره مجاز به انجام بازرسی هستند (بله یا خیر)؟· در صورت مثبت بودن پاسخ، حدود و ضوابط آن چیست و چگونه از انحصار جلوگیری خواهد شد؟
این ابلاغیه می‌تواند پایانی بر دوران «کمیسیون‌های بازرسی دربسته» و آغازگر نظارت جمعی و شفاف صنفی باشد.با تشکر و احترام

حمیدرضا مرادی-سردبیر اخبار اصناف