َخبرنگاران، چشمان بیدار جامعه، روایتگران واقعیت و صدای مطالبات مردمی هستند؛ کسانی که مسئولیت سنگین جست‌وجوی حقیقت، آگاهی‌بخشی، نقد منصفانه و انعکاس مسائل جامعه را بر عهده دارند و در بسیاری از مواقع، برای انجام همین مسئولیت حرفه‌ای ناچارند دشواری‌ها، فشارها و هزینه‌هایی را تحمل کنند که کمتر دیده می‌شود.

خبرنگاری تنها نوشتن یک خبر یا انتشار یک گزارش نیست. پشت هر خبر دقیق، ساعت‌ها تحقیق، پیگیری، گفت‌وگو، بررسی اسناد، راستی‌آزمایی و گاه مواجهه با فشارهایی قرار دارد که مخاطب نهایی از آن اطلاعی ندارد. خبرنگاری که به مسئولیت حرفه‌ای خود پایبند است باید در عین سرعت، دقت داشته باشد؛ در عین مطالبه‌گری، انصاف را رعایت کند و در شرایطی که سکوت آسان‌تر است، از پرسیدن و پیگیری مسائل مهم جامعه دست نکشد.

در این میان، وضعیت خبرنگاران منتقد و مطالبه‌گر گاه دشوارتر است. خبرنگاری که حاضر نیست برای حفظ روابط، از طرح یک پرسش ضروری صرف‌نظر کند یا در برابر تخلف، ضعف مدیریتی و تضییع حقوق مردم سکوت کند، ممکن است به جای حمایت، با محدودیت، بی‌مهری و حتی انزوای حرفه‌ای روبه‌رو شود.

این مظلومیت گاهی تا جایی پیش می‌رود که حتی در روز خبرنگار نیز نمود پیدا می‌کند. در فضای اصناف نیز دیده می‌شود که برخی از فعالان و حتی مسئولان، با وجود شناخت و ارتباط طولانی با خبرنگاران منتقد، از ارسال یک پیام تبریک علنی در گروه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خودداری می‌کنند؛ نه لزوماً به این دلیل که زحمات خبرنگار را نمی‌بینند، بلکه گاه از بیم آنکه همین تبریک ساده برای آنان حاشیه، سوءبرداشت یا مشکل ایجاد کند.

از همین رو، پیام‌هایی که می‌توانست آشکارا نشانه احترام به حرفه خبرنگاری باشد، گاه به دایرکت، پیامک یا تماس خصوصی محدود می‌شود. این واقعیت تلخ نشان می‌دهد که یک خبرنگار مستقل و منتقد، گاهی حتی برای دریافت ساده‌ترین نشانه قدردانی نیز با ملاحظاتی روبه‌روست که نباید در یک فضای حرفه‌ای وجود داشته باشد.

خبرنگار نباید برای آنکه مورد پذیرش قرار گیرد، نقد خود را تعدیل کند و نباید برای حفظ روابط، از طرح پرسش‌هایی که پاسخ آن‌ها حق جامعه است صرف‌نظر کند. اعتبار رسانه زمانی حفظ می‌شود که خبرنگار بتواند بدون وابستگی، ترس یا ملاحظه منافع اشخاص، حقیقت را جست‌وجو کند و در عین رعایت اخلاق حرفه‌ای، مطالبه‌گر باقی بماند.

ارزش خبرنگاری نیز با تعداد پیام‌های تبریک، تقدیرنامه‌ها و مراسم‌ها سنجیده نمی‌شود. سرمایه اصلی خبرنگار، اعتماد مخاطب، استقلال قلم، صحت خبر، شهامت در پرسشگری و پایبندی به حقیقت است.

۱۷ مرداد فرصتی است تا از همه خبرنگاران، روزنامه‌نگاران، عکاسان خبری، گزارشگران و فعالان مسئول رسانه‌ای که با وجود فشارهای حرفه‌ای، دشواری‌های معیشتی، محدودیت‌ها و گاه بی‌مهری‌ها، همچنان در مسیر اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی ایستاده‌اند، قدردانی کنیم.

به‌ویژه باید این روز را به خبرنگاران مستقل، منتقد و مطالبه‌گری تبریک گفت که هزینه پرسیدن را می‌پذیرند، صدای ناگفته‌ها می‌شوند و اجازه نمی‌دهند مصلحت‌های شخصی جای حقیقت و مسئولیت اجتماعی را بگیرد.

امید که جامعه و مسئولان، قدردانی از خبرنگار را تنها به یک روز و یک پیام تبریک محدود نکنند و پذیرش نقد، پاسخ‌گویی، احترام به استقلال رسانه و تأمین امنیت حرفه‌ای خبرنگاران را به بخشی از فرهنگ مدیریتی و اجتماعی تبدیل کنند.

۱۷ مرداد، روز خبرنگار بر تمامی صاحبان قلم، راویان حقیقت و خبرنگاران متعهد، مستقل و مطالبه‌گر گرامی باد.

قلمتان استوار، صدایتان رسا و حقیقت همواره چراغ راهتان باد.

حمید رضا مرادی سردبیر اخبار اصناف